Bljesak posle 31 godine: sećanje na stradanje i progon Srba iz Zapadne Slavonije

Napad na zaštićenu zonu Ujedinjenih nacija, sektor Zapad, započeo je pre 31 godinu, u ranim jutarnjim satima. Vojna operacija izvedena je istovremeno iz dva pravca — sa zapada, od Novske prema Okučanima, jednim krakom ka Jasenovcu, i sa istoka, iz pravca Nove Gradiške ka Okučanima i putu za Staru Gradišku.

Cilj napada bio je presecanje teritorije i razbijanje snaga Srpske vojske Krajine, odnosno njenog 18. korpusa. Namera je bila da se hrvatske snage probiju do Save kod Jasenovca, čime bi bila onemogućena eventualna pomoć iz Republike Srpske. Paralelno sa tim, jedan od ciljeva bio je i uklanjanje srpskog stanovništva sa prostora Zapadne Slavonije.

Prema zvaničnim podacima hrvatske strane, u akciji je učestvovalo oko 7.200 pripadnika hrvatskih snaga, profesionalnih pripadnika vojske i policije. Sa druge strane, u sastavu tadašnjeg 18. korpusa Srpske vojske Krajine, u toj zoni, nalazilo se približno 4.000 lica, ogromnom većinom rezervista.

Vojne operacije odvijale su se prvog i drugog maja, a manjim delom i tokom naredna dva dana. Osnovni cilj hrvatskih vlasti — zauzimanje dela Zapadne Slavonije koji se nalazio u sastavu Republike Srpske Krajine — bio je ostvaren. Srpske oružane formacije su razbijene, a tamošnje srpsko stanovništvo proterano.

U akciji je, prema navedenim podacima, ubijeno 283 osoba srpske nacionalnosti, dok je proterano najmanje 15.000 Srba. Prema pojedinim navodima, broj proteranih dostigao je i 18.000. Zbeg Srba koji su se povlačili južno od Save, ka Republici Srpskoj, bio je gađan artiljerijom i avijacijom.

I tri decenije kasnije, „Bljesak“ ostaje jedan od najbolnijih događaja za srpski narod u Zapadnoj Slavoniji. Sećanje na žrtve, proterane porodice i nestale živote ostaje opomena na stradanje civila i posledice rata koje se pamte generacijama.

Redakcija Niš TV