Na današnji dan ubijen kralj Aleksandar Karađorđević: 92 godine od atentata u Marselju
Na današnji dan, 9. oktobra 1934. godine, u Marselju je ubijen jugoslovenski kralj Aleksandar Prvi Karađorđević. Od atentata koji je potresao tadašnju Jugoslaviju i Evropu prošle su 92 godine.
Kralj Aleksandar ubijen je tokom zvanične posete Francuskoj, gde je otputovao radi učvršćivanja međunarodnih odnosa i odbrambenog saveza u vremenu sve većih političkih tenzija u Evropi.
Na put je krenuo sa železničke stanice Topčider, vozom do Kosovske Mitrovice, a zatim automobilom preko Cetinja, gde je posetio kuću u kojoj je rođen. Iz luke Zelenika razaračem Jugoslovenske kraljevske mornarice „Dubrovnik“ isplovio je za Francusku.
Francuska mu je priredila svečan doček, a filmski zapisi sačuvali su trenutke od ulaska jugoslovenskog broda u marseljsku luku do atentata koji se dogodio svega dvadesetak minuta kasnije.
Atentat u Marselju
U utorak, 9. oktobra 1934. godine, oko 16 časova, kralj je napustio palubu razarača i motornim čamcem stigao do Belgijskog keja. Zvanični doček po protokolu bio je planiran u Parizu, dok su ga u Marselju dočekali francuski ministar inostranih poslova Luj Bartu i general Žozef Žorž.
Svečana povorka krenula je nešto posle 16 časova prema centru Marselja, uz veliki broj građana koji su pozdravljali jugoslovenskog kralja.
Kada su kraljeva kola oko 16.20 stigla do trga ispred palate Berze, iz mase je iskočio muškarac sa buketom cveća i uzviknuo na francuskom: „Živeo kralj!“
Prišao je automobilu, odbacio buket i iz vatrenog oružja ispalio više hitaca prema kralju.
Francuski pukovnik Piole sabljom je oborio atentatora, koji je i sa zemlje nastavio da puca. Policajci su potom otvorili vatru na njega.
Kralj Aleksandar ostao je teško ranjen na zadnjem sedištu automobila. Ministar Bartu pogođen je u ruku, dok je general Žorž zadobio više prostrelnih rana.
Kralju je pružena pomoć, ali su povrede bile smrtonosne. Preminuo je nešto posle 17 časova, ne dolazeći svesti.
Od posledica ranjavanja preminuo je i Luj Bartu, dok je general Žorž preživeo nakon operacije.
Atentator je bio Vlado Černozemski, pripadnik VMRO-a, čije je pravo ime bilo Veličko Dimitrov Kerin. Posle atentata teško je ranjen i ubrzo je preminuo.
Ispraćaj od Splita do Oplenca
Kovčeg sa telom kralja Aleksandra istim brodom kojim je stigao u Francusku prevezen je do Splita, a zatim specijalnim vozom preko Zagreba do Beograda.
Kralj Aleksandar Karađorđević sahranjen je 18. oktobra 1934. godine na Oplencu, u zadužbini svog oca, kralja Petra Prvog Karađorđevića.
Duž trase kojom je prolazio voz stotine hiljada ljudi odavale su počast ubijenom vladaru. Na železničkim stanicama na kojima se voz zaustavljao intonirana je tadašnja jugoslovenska himna.
Atentat u Marselju ostao je jedan od najznačajnijih političkih atentata u evropskoj istoriji između dva svetska rata. Izvršenje atentata povezivano je sa VMRO-om i ustaškim pokretom, dok su politička pozadina i međunarodne veze organizatora decenijama bile predmet istraživanja i različitih istorijskih tumačenja.
Dragi čitaoci, da biste nas lakše pratili i bili u toku preuzmite našu aplikaciju za Android ili Iphone.
Redakcija Niš TV
