Na današnji dan rođen Stevan Sremac: Pisac koji je sačuvao duh starog Niša
Na današnji dan, 11. novembra 1855. godine, rođen je Stevan Sremac, jedan od najznačajnijih predstavnika srpskog realizma. Iako rođen u Senti, njegov život i književno stvaralaštvo neraskidivo su povezani sa Nišem, gradom u kome je proveo 13 godina i koji je ovekovečio u svojim najpoznatijim delima „Zona Zamfirova” i „Ivkova slava”.
Stevan Sremac stigao je u Niš 1879. godine, gde je radio kao profesor srpskog jezika, književnosti, istorije i geografije. Bio je i poslovođa Gimnazije koja danas nosi njegovo ime, a značajan doprinos dao je razvoju kulturnog i prosvetnog života grada.
Osnovao je pozorišnu družinu „Sinđelić”, učestvovao u osnivanju gradske čitaonice, u kojoj je bio prvi delovođa, i sarađivao sa niškim listovima „Stara Srbija” i „Niški vesnik”.
Niš kao neiscrpna književna inspiracija
Za Sremca Niš nije bio samo mesto službovanja, već grad čiji su ljudi, običaji i svakodnevica postali neiscrpna inspiracija za književno stvaralaštvo.
Družio se sa zanatlijama, trgovcima, glumcima, profesorima i kafanskim gostima, pažljivo osluškujući njihove razgovore i beležeći osobenosti lokalnog govora. Mnogi od tih ljudi kasnije su poslužili kao inspiracija za njegove književne junake.
Upravo zahvaljujući Sremcu, duh starog Niša, njegove kafane, sokaci, običaji i prepoznatljiv govor ostali su trajno sačuvani na stranicama srpske književnosti.
Njegova najpoznatija dela inspirisana niškom sredinom, „Zona Zamfirova” i „Ivkova slava”, i danas osvajaju čitaoce humorom, živopisnim likovima i autentičnim prikazom života nekadašnjeg Niša.
Pored njih, napisao je i dela „Pop Ćira i pop Spira”, „Vukadin” i „Limunacija na selu”, potvrdivši svoje mesto među najznačajnijim srpskim piscima realizma.
Od Sente do Niša – život posvećen prosveti i književnosti
Stevan Sremac rođen je 11. novembra 1855. godine u Senti. Nakon ranog gubitka roditelja, odrastao je uz ujaka Jovana Đorđevića, književnika i osnivača Narodnog pozorišta u Beogradu.
Studirao je istoriju na Velikoj školi, a kao dobrovoljac učestvovao je u srpsko-turskim ratovima od 1876. do 1878. godine.
Profesorsku karijeru gradio je u Nišu, Pirotu i Beogradu. Književnim stvaralaštvom počeo je ozbiljnije da se bavi u tridesetim godinama života, ali je za relativno kratko vreme stekao ugled jednog od najznačajnijih srpskih pripovedača.
Preminuo je 1906. godine u Sokobanji, ostavivši iza sebe bogato književno nasleđe.
Niš i danas čuva uspomenu na Stevana Sremca
Više od jednog veka nakon njegove smrti, Niš nastavlja da neguje sećanje na pisca koji je svojim delima proslavio grad.
Njegovo ime nose Prva niška gimnazija i Narodna biblioteka, dok se spomenik Sremcu i njegovom književnom junaku Kalči nalazi na platou kod Kazandžijskog sokačeta, jednog od najprepoznatljivijih delova starog Niša.
Uspomenu na pisca čuva i spomen-ploča na mestu nekadašnje kafane „Marger”, u kojoj je rado provodio vreme.
Od 2004. godine Grad Niš dodeljuje književnu nagradu „Stevan Sremac” za najbolji roman ili knjigu priča na srpskom jeziku, a ime dobitnika tradicionalno se saopštava 11. novembra, na dan njegovog rođenja.
Stevan Sremac ostao je mnogo više od velikog književnika. Za Nišlije je simbol jednog vremena, čuvar gradskog duha i pisac zahvaljujući kome stari Niš nastavlja da živi kroz književnost.
Dragi čitaoci, da biste nas lakše pratili i bili u toku preuzmite našu aplikaciju za Android ili Iphone.
Redakcija Niš TV
