Tončev: Nedovoljno razvijene opštine gube mlade, a tužbe i „faktičko zauzeće” prazne budžete
Ministar zadužen za unapređenje razvoja nedovoljno razvijenih opština Novica Tončev upozorio je da se 44 najnerazvijenije lokalne samouprave suočavaju sa nizom nagomilanih problema – od odlaska mladih i školovanih ljudi i loše demografske slike, do ozbiljnih finansijskih pritisaka koji, kako je naveo, ugrožavaju stabilnost opštinskih budžeta i usporavaju razvoj.
Tončev je na sednici Vlade Srbije, povodom navoda o zatvaranju poslovnica banaka u manjim opštinama, istakao da država može da ublaži ovaj problem otvaranjem šaltera i ispostava Poštanske štedionice, kako bi građani imali dostupnije bankarske usluge, posebno u sredinama gde su takve usluge sve ređe.
U fokusu njegovog izlaganja bile su i poreske obaveze, odnosno predlog da se opštinama omogući veća fleksibilnost u načinu odlaganja plaćanja i otpisa kamata na poreski dug po osnovu javnih prihoda, uz očuvanje pravičnosti i bez dovođenja građana u nepovoljniji položaj. U praksi, kako je obrazloženo, to bi značilo mogućnost da lokalne samouprave donesu odluku o jednokratnoj uplati glavnog duga uz otpis pripadajuće kamate, kroz izmene Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji ili donošenje novog zakona po uzoru na rešenja iz 2012. godine.
Ministar je ponovo ukazao i na, kako je rekao, višegodišnji teret tužbi za naknadu zbog faktičkog zauzeća zemljišta, problem koji se širi i na druge korisnike javnih sredstava. Tončev smatra da ova praksa direktno podkopava finansijsku stabilnost opština i otežava normalno funkcionisanje, kao i dugoročno planiranje investicija.
Kao moguća rešenja, izneo je više predloga: razmatranje izmena Zakona o svojinsko-pravnim odnosima i Zakona o javnoj svojini kroz posebna rešenja (lex specialis), zatim vraćanje strožeg pravila iz ranijih odredbi Zakona o parničnom postupku koje bi ponovo podstaklo mirno rešavanje sporova pre tužbi, kao i izmene Krivičnog zakonika radi smanjenja zloupotreba i broja sporova.
Tončev je predložio i da se cena zemljišta utvrđuje isključivo na osnovu procene Poreske uprave ili realne tržišne vrednosti u skladu sa Zakonom o eksproprijaciji, kao i preispitivanje sudske prakse u delu koji se odnosi na zastarelost i razdvajanje postupaka, što, prema njegovim navodima, višestruko uvećava troškove na štetu opština. Takođe je inicirao da Vrhovni kasacioni sud preispita stav da naknada po osnovu faktičke eksproprijacije ne zastareva, imajući u vidu da je reč o novčanom potraživanju.
U delu posvećenom problemu nelegalne gradnje, Tončev je zatražio od ministarke građevinarstva Aleksandre Sofronijević da se pojača inspekcijski nadzor i omogući uključivanje lokalnih inspekcijskih službi tamo gde je nadležnost na republičkim organima, u okviru zakonom propisanih ovlašćenja. Cilj je, kako je naglašeno, efikasnije sprečavanje divlje gradnje i nastanka nelegalnih objekata, koji opštine dodatno opterećuju.
Na kraju, Tončev je poručio da ovo nisu pojedinačni, već sistemski problemi i predložio organizovanje posebnog sastanka o razvoju nedovoljno razvijenih opština, na kojem bi, pored njihovih predstavnika, učestvovali i predsednik Republike, predsednik Vlade, ministar finansija i ministar za javna ulaganja.
Izvor: (Tanjug)
