Upravni sud odbacio je tužbu Filozofskog fakulteta Univerziteta u Nišu kojom je ta visokoškolska ustanova pokušala da ospori odluku Vlade Srbije o broju budžetskih mesta za upis studenata u školsku 2026/2027. godinu.

U obrazloženju odluke sud je ocenio da akt Vlade kojim su utvrđene upisne kvote nije pojedinačni upravni akt o čijoj zakonitosti može da se odlučuje u upravnom sporu, već opšti pravni akt kojim se uređuje deo sistema visokog obrazovanja.

Vlada Srbije je 2. jula 2026. godine donela odluku o broju studenata koji mogu da se upišu u prvu godinu osnovnih strukovnih, osnovnih akademskih i integrisanih akademskih studija o trošku republičkog budžeta na visokoškolskim ustanovama čiji je osnivač Republika Srbija.

Tom odlukom u budžetske kvote Filozofskog fakulteta u Nišu nisu uključena mesta za studijske programe istorije, srbistike i ruskog jezika i književnosti. Ovi programi su, nakon statusne promene koju je donela Vlada Srbije, pripali Fakultetu srpskih studija.

Filozofski fakultet je potom pred Upravnim sudom zatražio poništenje odluke Vlade, ali je sud utvrdio da nisu ispunjeni zakonski uslovi za vođenje takvog spora.

Sud se u obrazloženju pozvao na član 99. Zakona o visokom obrazovanju, prema kojem broj studenata koji se finansiraju iz budžeta za visokoškolske ustanove čiji je osnivač Republika Srbija utvrđuje upravo osnivač.

To znači da je određivanje broja budžetskih mesta u nadležnosti Vlade Srbije kada je reč o državnim visokoškolskim ustanovama.

Poseban deo obrazloženja odnosi se na pravnu prirodu odluke o upisnim kvotama. Upravni sud je naveo da se njome neposredno ne odlučuje o pojedinačnom pravu, obavezi ili zakonom zasnovanom interesu Filozofskog fakulteta kao stranke u upravnom postupku.

Prema stavu suda, reč je o aktu kojim se za školsku 2026/2027. godinu uređuju upisne kvote u okviru sistema visokog obrazovanja, zbog čega takva odluka ne može biti osporavana na način na koji se osporavaju pojedinačni upravni akti.

Upravni sud se pozvao i na član 43. Zakona o Vladi, kojim je propisano da Vlada odlukama osniva javna preduzeća, ustanove i druge organizacije, preduzima mere i uređuje pitanja od opšteg značaja, kao i da odlučuje o drugim pitanjima za koja je zakonom ili uredbom predviđeno da se uređuju odlukom.

Tužba Filozofskog fakulteta odbačena je na osnovu člana 26. stav 1. tačka 2. Zakona o upravnim sporovima, koji predviđa odbacivanje tužbe ukoliko akt koji se osporava nije akt o čijoj zakonitosti se odlučuje u upravnom sporu.

Odluka suda važna je i zbog šireg spora koji je nastao nakon izdvajanja studijskih programa istorije, srbistike i ruskog jezika i književnosti iz sastava Filozofskog fakulteta i njihovog uključivanja u novoformirani Fakultet srpskih studija.

Filozofski fakultet je osporavanjem budžetskih kvota pokušao da dovede u pitanje posledice te statusne promene, ali Upravni sud u ovom postupku nije ulazio u ocenu njene zakonitosti, već je zaključio da sama odluka o broju budžetskih mesta ne predstavlja akt koji može biti predmet ovakvog upravnog spora.

Time je postupak pokrenut protiv odluke Vlade Srbije o upisnim kvotama završen odbacivanjem tužbe, dok odluka o raspodeli budžetskih mesta za školsku 2026/2027. godinu ostaje na snazi.

Izvor: (Snaga Juga)