Devet decenija otkrivanja Medijane: Izložba i 3D rekonstrukcija otkrivaju kako je izgledala Konstantinova vila
Narodni muzej u Nišu obeležio je 90 godina od prvih arheoloških istraživanja na lokalitetu Medijana dokumentarnom izložbom „Medijana 1936–2026. Identitet u trajanju“, koja posetiocima donosi pregled gotovo jednog veka istraživanja jednog od najznačajnijih kasnoantičkih nalazišta u Srbiji.
Izložba je koncipirana kroz 20 tematskih postera koji prate istoriju Medijane – od početaka arheoloških istraživanja, preko izgradnje muzejske zgrade pre Drugog svetskog rata i događaja tokom ratnih i posleratnih godina, pa sve do savremenih arheoloških, konzervatorskih i prezentacionih aktivnosti.
Posebnu pažnju na otvaranju privuklo je premijerno prikazivanje dvominutne 3D digitalne rekonstrukcije Konstantinove vile, koja omogućava da se prvi put na savremen i vizuelno upečatljiv način sagleda nekadašnji izgled ovog monumentalnog kompleksa.
Autorka izložbe, arheolog i muzejski savetnik Narodnog muzeja Niš Vesna Crnoglavac, istakla je da devet decenija istraživanja Medijane predstavlja veliki jubilej, ne samo za Niš već i za očuvanje kulturnog nasleđa.
„Medijana je prepoznata kao zaveštanje Konstantina Velikog. Prepoznata je kao njegova zadužbina, kao mesto u kome možete videti ostatke kasnoantičkog nasleđa, kao mesto u kome možete videti 1.000 kvadratnih metara podnog mozaika“, istakla je Crnoglavac.
Kako je navela, izloženi posteri podsećaju i na prve istraživače Medijane, kao i na generacije stručnjaka koje su učestvovale u otkrivanju i očuvanju ovog lokaliteta.
3D rekonstrukcija Konstantinove vile, prema njenim rečima, omogućava posetiocima da makar na nekoliko minuta steknu predstavu o nekadašnjem izgledu Medijane.
„Kada pogledaju snimak, posetioci mogu da shvate koliko je to bilo monumentalno i luksuzno opremljeno i koliko je zapravo vredno boriti se da očuvamo to što imamo“, naglasila je Crnoglavac.
Nova istraživanja počinju 5. septembra
Recenzent izložbe Nadežda Gavrilović Vitas ocenila je da Medijana pripada grupi najznačajnijih arheoloških lokaliteta u Srbiji i da stoji rame uz rame sa Sirmijumom, Viminacijumom i Caričinim gradom.
„Sa Gamzigradom još uvek ne, jer Gamzigrad jeste deo UNESCO nasleđa, ali i mi imamo takav plan za Medijanu“, izjavila je Gavrilović Vitas.
Ona je najavila da na Medijani još ima mnogo prostora za nova arheološka otkrića, a nastavak istraživanja planiran je već od 5. septembra.
U fokusu će biti severna ranohrišćanska crkva, gde istraživanja još nisu završena, kao i pojas vojničkih baraka koji se spaja sa zidom same crkve.
„Od 5. septembra kreće jedna zanimljiva priča vezana za severnu ranohrišćansku crkvu, s obzirom na to da istraživanja nisu završena u tom pojasu i u pojasu vojničkih baraka koji se prosto stapa sa zidom same crkve. Mi ćemo se potruditi da to istražimo“, navela je Gavrilović Vitas.
U bližoj budućnosti planirano je i istraživanje nekropole Gota, koja se nalazi u nastavku južne crkve.
Nova istraživanja trebalo bi najpre da budu sprovedena neinvazivnim metodama, odnosno geofizičkim snimanjima terena, nakon čega bi usledila arheološka iskopavanja.
Jubilej od 90 godina istraživanja tako je, osim podsećanja na bogatu prošlost Medijane, otvorio i novo poglavlje u istraživanju i prezentaciji jednog od najvažnijih simbola antičkog Niša.
Redakcija Niš TV
