Ivanjdan u Niškoj tvrđavi: Venčići od lekovitog bilja čuvaju običaje, zdravlje i tradiciju

Ivanjdansko jutro u Niškoj tvrđavi proteklo je u znaku tradicije, narodnih običaja i dečje igre. Ispred Beogradske kapije, devojčice u narodnoj nošnji plele su venčiće od ivanjskog cveća i lekovitog bilja, podsećajući na stare običaje koji se u srpskom narodu prenose s kolena na koleno.

U etnološkim zapisima Ivanjdan se često naziva i devojačkim praznikom. Nekada su devojke u zoru odlazile na livade da beru cveće, pevajući obredne pesme dok su plele venčiće. U pojedinim krajevima Srbije palile su se i ivanjske vatre, oko kojih se igralo i pevalo do svitanja, što je običaj poznat kod mnogih slovenskih naroda.

Manifestacijom u Tvrđavi, Gradska opština Crveni krst obeležila je praznik rođenja Svetog Jovana Krstitelja, jedan od velikih hrišćanskih praznika. Poseban deo programa bio je posvećen najmlađima, koji su učili od čega se prave ivanjski venčići i šta oni simbolizuju.

Venčići se, prema narodnom verovanju, pletu od ivanjskog cveća, kantariona, hajdučke trave, pelina, bokvice i drugih livadskih biljaka poznatih po lekovitim svojstvima. U različitim krajevima Srbije njihov sastav se razlikuje, ali je simbolika ista – zdravlje, sreća i zaštita doma.

„Kada se venčić okači iznad kuće, veruje se da čuva dom i ukućane, da donosi zdravlje i štiti od zla“, poručeno je tokom obeležavanja praznika.

Organizatori ističu da je cilj manifestacije da se očuvaju duhovnost, jezik, kultura i stari narodni običaji. Ivanjdan je praznik koji spaja hrišćansku veru i bogatu narodnu tradiciju, a običaj pletenja venčića i danas ima posebno mesto u srpskim domovima.

Sveti Jovan Krstitelj jedan je od retkih svetitelja čije se rođenje, a ne samo dan smrti, obeležava u crkvenom kalendaru. Zbog toga Ivanjdan zauzima posebno mesto među praznicima, kao dan posvećen veri, prirodi, zdravlju i očuvanju narodnog nasleđa.

Redakcija Niš TV