Budimpešta nije Beograd: Zašto mađarski politički zemljotres ne znači i pad vlasti u Srbiji
Pobeda Petera Mađara i stranke Tisa na parlamentarnim izborima u Mađarskoj, kojom je okončana šesnaestogodišnja vladavina Viktora Orbana, izazvala je snažne političke reakcije i u Srbiji. Tisa je osvojila dvotrećinsku većinu u mađarskom parlamentu, što je taj rezultat učinilo jednom od najznačajnijih političkih promena u regionu poslednjih godina.
Deo srpske opozicije u toj pobedi vidi ohrabrenje i mogući signal da su političke promene dostižne i u Srbiji. Međutim, sagovornici i politički komentatori bliski vlasti ocenjuju da su okolnosti u dve zemlje bitno različite i da ne postoji jednostavna politička formula koja bi mogla biti preneta iz Budimpešte u Beograd.
Kao prvi argument navodi se rezultat na domaćem terenu. Prema tom tumačenju, poslednji lokalni izborni ciklusi u Srbiji pokazali su da vlast i dalje zadržava snažnu biračku bazu, dok opozicija nije uspela da kapitalizuje nezadovoljstvo u meri u kojoj je to pošlo za rukom mađarskoj opoziciji.
Drugi razlog, kako se ocenjuje, jeste nejedinstvo opozicione scene u Srbiji. Umesto jednog prepoznatljivog lidera i jasne političke platforme, opozicija nastupa kroz više kolona, različite ideološke pravce i često suprotstavljene političke poruke, što dodatno otežava stvaranje šireg fronta.
Kao treći problem ističe se programska neujednačenost. Dok je Mađar u Mađarskoj nastupio sa relativno jasnim političkim profilom, u Srbiji se, prema ovim ocenama, na istoj strani nalaze proevropske, građanske, nacionalne i protestne opcije, bez jedinstvenog političkog imenitelja koji bi mogao da mobiliše većinu birača.
Četvrti element odnosi se na partijsku infrastrukturu. Analitičari ukazuju da je za ozbiljan izborni rezultat, osim podrške na društvenim mrežama i u protestnim krugovima, potrebna i snažna terenska organizacija. U tom smislu, vlast u Srbiji i dalje ima razvijenu partijsku mrežu, lokalne odbore i stabilan izborni aparat, što joj daje značajnu prednost.
Peti razlog jeste, kako se navodi, dugogodišnja praksa da se politički preokreti iz drugih zemalja tumače kao najava sličnih promena u Srbiji. Ipak, dosadašnja iskustva pokazuju da takva poređenja najčešće ne daju očekivane rezultate, jer domaće političke okolnosti, biračke navike i teme kampanje ostaju specifične.
Konačno, šesti faktor odnosi se na lični politički kapacitet Aleksandra Vučića, za koga predstavnici vlasti i njima bliski komentatori tvrde da i dalje ima snažnu podršku biračkog tela. Upravo zato ocenjuju da bi svaki pokušaj mehaničkog „preslikavanja“ mađarskog scenarija na Srbiju bio politički neubedljiv i bez ozbiljnog uporišta u realnosti.
Iako je ishod izbora u Mađarskoj nesumnjivo važan događaj za ceo region, on za sada pre otvara političke rasprave u Srbiji nego što daje jasan odgovor na pitanje da li je sličan rasplet moguć i ovde. Pobeda Tise jeste promenila političku mapu Mađarske, ali srpska politička scena, po svemu sudeći, i dalje ostaje određena sopstvenim odnosima snaga, liderima i unutrašnjim podelama.
Izvor: (Kurir/Politika)
